یلدا در کشورهای فارسی زبان

کشور ما ایران مهد کهن فرهنگی است و در طی سال چندین رسم اجتماعی فراگیر دارد که جشن شب یلدا یکی از انهاست ضمن انکه تعدادی رسوم هم بوده که به مرور به بوته فراموشی سپرده شده است. در شب یلدا خانواده های ایرانی در منزل بزرگترهای فامیل جمع شده و ضمن انجام صله رحم به ذکر خاطرات و نکات جالب می پردازند و از انواع خوراکی ها و میوه ها بویژه هندوانه و انار بهره می برند و مهمتر از همه فالی هم به لسان الغیب شیراز می زنند البته امسال تورم باعث شده که این امر کمی کم رنگتر بنماید ولی می توان این رسم دیرینه چند هزار ساله را ساده تر و مختصر تر برگزار کرد تا گرد فراموشی بر ان ننشیند .

در کشور افغانستان هم علی رغم مشکلات عدیده دو سه دهه اخیریلدا خودنمایی می کند و در این شب خانوادهها به شب نشینی رفته وکودکان به قصه های بزرگان خانواده گوش می کنند. مصرف اذوقه هایی که بانوان خانه در فصل پربار انها را ذخیره کرده اند و پذیرایی انواع خشکبار و میوه های تازه مانند انار از امورات این شب است. در سالهای جنگ و حضور طالبان این امر کمرنگ شده بود ولی از سال 2001 به بعد که دولت موقت شکل گرفت و طالبان کمرنگ شد و برخی از مهاجرینی که از ایران بر می گشتند نام و رسم یلدا را دوباره احیا کردند البته در شهر هرات به خاطر نزدیکی به ایران و اثر پذیری فرهنگی این شب پر هیجان تر برگزار می گردد این شب نماد پیروزی اهورا مزدا بر اهریمن است ( روشنایی بر تاریکی ) از سوی دیگر با توجه به کوهستانی بودن و سردی شدید هوا و تعطیلی مدارس و جمع شدن خانواده ها وجود این شب در انجا بسیار غنیمت است .

در کشور تاجیکستان هم بسیار در خور توجه است شب یلدا فرصتی برای گرما بخشیدن به کانون خانواده در سرمای طولانی ترین شب سال است میوه شاخص این شب از نظر تاجیکان هندوانه است و معتقدند اگر شما یک تکه هندوانه در شب یلدا بخورید بدنتان در مقابل بسیاری از بیماری ها حفظ می شود ریس دانشکده زبان و ادبیات تاجیک دانشگاه اموزگاری در این رابطه می گوید یلدا در دوران شوروی با نهایت دشواری برگزار می شد زیرا کمونیستها انرا مانع پیشرفت جوامع محسوب می کردند ایشان افزودند یلدا به نوع معیشت مرمان قدیم که بر پایه کشاورزی بود و دانستن زمان دقیق اغاز فصول ارتباط داشت. در این شب پختن نان شیرینی محلی – بازی های محلی – پاشیدن گندم به محوطه حیات - ترانه خوانی و رقص و اواز - فالگیری و پیشگویی .....انجام می شود .

در کل باید گفت که اداب و رسوم فرهنگی بین کشورهای یک حوزه تمدنی می تواند به استحکام مناسبات انها و تقویت انها در نظام بین الملل کمک کند کاری که شاید از مجاری رسمی دیپلماتیک نتوان به راحتی انجام داد .

انقلاب اسلامی ایارن و بازتاب ان در نظام بین الملل...